27-03-2018

Naïef over pacht: zet je afspraken goed op papier!

Als advocaat ben je nooit uitgestudeerd. Het recht verandert zo snel dat je je voortdurend moet laten bijpraten. Vorige week werd ik weer bijgepraat over het agrarisch recht door professor Willem Bruil. Hij weet het altijd mooi te brengen. We hadden het over pacht en over het feit dat boeren de afspraken over pacht niet altijd goed op papier hebben staan. Volgens Bruil is er niets aan de hand, totdat één van beide partijen overlijdt, in financiële problemen komt of een nieuwe vriendin krijgt. Beter had ik het niet kunnen verwoorden.

De oppervlakte van de gemeente Staphorst bedraagt ongeveer 136 vierkante kilometer. Een groot gedeelte daarvan is landbouwgrond. In tegenstelling tot sommige andere gebieden in Nederland, wordt maar een klein gedeelte daarvan verpacht. Boerderijen die compleet gepacht worden, zijn hier redelijk zeldzaam. Toch worden er nog heel wat hectares los verpacht.

De regels over pacht zijn ooit opgesteld ter bescherming van de zwakke partij, de pachter, tegen de macht van de grootgrondbezitters. Pachtregels komen uit een tijd dat pachters nog volop werden uitgebuit. Da’s tegenwoordig gelukkig niet meer het geval. Toch zijn de regels nog sterk in het voordeel van de pachter. Als grondeigenaar is het dus oppassen geblazen wanneer je een stal, schuur of een stuk land (onroerende zaken) aan iemand anders in gebruik geeft.

Ik kom nog steeds de meest bijzondere situaties tegen. Bijvoorbeeld een grondeigenaar die een stuk land verpacht aan een boer, maar daar niets over vastlegt. Dit noemen we ook wel mondelinge pacht. Als pachter kun je dan naar de rechter stappen en eisen dat je volledige pachtbescherming krijgt.

Andere boeren werken nog steeds met een grondgebruikersverklaring. Die heb je al jaren niet meer nodig voor de mestwetgeving en levert alleen maar risico’s op. Ook in zo’n situatie kan de grondgebruiker makkelijk volledige pachtbescherming claimen.

Zolang partijen op goede voet met elkaar leven, is er vaak weinig aan de hand. Het wordt vaak anders wanneer bijvoorbeeld de grondgebruiker overlijdt. Dan krijg je als grondeigenaar ineens met de erfgenamen te maken en moet je maar hopen dat die zich net zo opstellen als de overleden grondgebruiker. Er ontstaat ook regelmatig spanning, wanneer de grondeigenaar de grond wil verkopen en de grondgebruiker niet van de grond af wil.

Dat soort vervelende situaties zijn heel goed te voorkomen. Wees niet naïef en stel gewoon een geliberaliseerde pachtovereenkomst op. En vergeet deze niet aan de grondkamer voor te leggen. Dat voorkomt een hoop ellende.

Bovenstaande column is geschreven door Nico en verscheen op 27 maart 2018 in De Staphorster op pagina 3. Nico is advocaat bij REIN Advocaten & Adviseurs en schrijft als geboren en getogen Staphorster iedere vier weken een column over zijn vakgebied. Nico houdt iedere donderdag kantoor in Staphorst (Gemeenteweg 72). Loop tussen 12:00 uur en 21:00 uur gerust binnen voor een vrijblijvend gesprek. Of neem contact op via 06 340 93 944 of bouwman@rein.nl.

Ook interessant