1. De verwarring is begrijpelijk
De naam Fonq duikt de laatste dagen veel op in het nieuws, vaak met woorden als “op de rand van faillissement”, “bestellen niet meer mogelijk” en “uitstel van betaling”. En dan is de logische vraag: is Fonq nu failliet – of niet?
Het korte antwoord: nee, surseance van betaling is (nog) geen faillissement. Maar het is óók niet “business as usual”. Surseance is een soort tussenfase waarin een onderneming (onder toezicht) probeert orde op zaken te stellen. Voor leveranciers, verhuurders en andere ondernemers die zakendoen met Fonq (of met bedrijven die in surseance terechtkomen) is dit precies het moment om scherp te zijn.
In deze blog houden we het toegankelijk en praktisch: wat betekent surseance, wat is het verschil met faillissement, en wat kun je nú doen?
Foto van Google Street View
2. Wat speelt er bij Fonq Group BV (Fonq en Naduvi)?
Fonq Group BV is het moederbedrijf achter de online woonwinkel Fonq en (na een overname) ook achter Naduvi. Op dinsdag 17 maart is bij de rechtbank in Utrecht surseance van betaling aangevraagd en toegewezen, waarbij twee bewindvoerders zijn aangesteld.
Bestellen is op dit moment niet mogelijk en de klantenservice lijkt slechts beperkt bereikbaar. Uit diverse artikelen volgt dat de onderneming al langer verlieslatend is, met een dalende omzet en oplopende verliezen. Bij de Fonq Group zouden 250 medewerkers betrokken zijn.
Belangrijk: uit dit soort nieuws volgt vaak een beeld van “het bedrijf is al omgevallen”. Juridisch is dat te kort door de bocht. Surseance is juist bedoeld om een faillissement te voorkomen – al kan het in de praktijk wél een voorportaal zijn.
3. Surseance van betaling vs. faillissement
Surseance van betaling: adempauze met toezicht
Surseance van betaling is uitstel van betaling. Het idee is: de onderneming heeft betalingsproblemen, maar er is mogelijk nog een route om door te gaan. De rechter wijst surseance toe en stelt een bewindvoerder aan. De directie blijft in beginsel aan het roer, maar niet meer alleen: belangrijke beslissingen gebeuren met medewerking/toezicht van de bewindvoerder.
Een handig beeld: surseance is alsof je onderneming even “op de brug” wordt gezet. Niet om te straffen, maar om te kijken of reparatie mogelijk is. En let op: surseance ziet vooral op concurrente schuldeisers (de ‘gewone’ schuldeisers). Sommige verplichtingen lopen door en kunnen niet zomaar worden “gepauzeerd”.
Faillissement: einde van de regie (en het begin voor een curator)
Bij faillissement is het uitgangspunt anders. Dan is het oordeel: de onderneming kan haar schulden niet meer betalen en er is geen haalbare reddingsroute (meer). De rechtbank spreekt faillissement uit en stelt een curator aan.
De curator neemt de regie over. Hij of zij beheert en vereffent de boedel, onderzoekt wat er is gebeurd en probeert opbrengst voor schuldeisers te realiseren. In die fase zie je vaak: verkoop van activa, beëindigen van contracten, incasso en – waar nodig – onderzoek naar transacties van vóór faillissement.
Voorbeeld
- Surseance: een retailer heeft tijdelijk te weinig cash, gaat onder toezicht onderhandelen met financiers en leveranciers en probeert een doorstart of herfinanciering te regelen.
- Faillissement: dezelfde retailer haalt dat niet; dan wordt het faillissement uitgesproken en komt de curator in beeld die afwikkelt (en soms een doorstart organiseert).
4. Praktische tips voor leveranciers en ondernemers
Zakendoen met een partij in surseance vraagt om een andere mindset: minder op vertrouwen, meer op structuur. Een paar laagdrempelige stappen die in de MKB-praktijk echt verschil maken:
1) Lever niet “op de automatische piloot”
Kijk kritisch naar nieuwe orders. Als de webwinkel tijdelijk niet kan betalen of het bestelproces stilstaat, is het logisch om leveringen te pauzeren totdat er duidelijkheid is.
2) Check je contract en je zekerheden
Heb je algemene voorwaarden? Staat daarin een eigendomsvoorbehoud? Heb je afspraken over vooruitbetaling, retentierecht of opschorting? Dit is het moment om dat dossier op orde te hebben.
Lees meer over zekerheden in een eerdere blog: Het vestigen van zekerheden: waarom en hoe? – REIN
3) Bevestig afspraken schriftelijk (kort en netjes)
Als je een betalingsregeling of aangepaste leveringscondities bespreekt: leg het vast. Geen roman, maar wel duidelijk: wat lever je, wanneer, tegen welke betaling, en wat gebeurt er bij uitblijven daarvan.
4) Let op “oude” openstaande posten vs. nieuwe leveringen
Een klassieke valkuil is dat nieuwe leveringen worden gedaan terwijl oude facturen blijven liggen. Werk met duidelijke afspraken: eerst betalen, dan leveren, of leveringen alleen tegen zekere betaling.
5) Verzamel bewijs en houd een tijdlijn bij
Mocht het alsnog misgaan, dan wil je snel kunnen aantonen wat is geleverd, onder welke voorwaarden en welke communicatie er is geweest. Denk aan: orderbevestigingen, pakbonnen, transportbewijzen, e-mails, en betalingsafspraken.
6) Wees voorzichtig met uitzonderlijke constructies
In zwaar weer ontstaan soms ‘creatieve’ oplossingen: een snelle activa-overdracht, een vooruitbetaling “om het even te redden”, of een zekerheidsrecht dat ineens nog snel wordt geregeld. Soms is dat zakelijk te verdedigen, soms niet. Juist hier geldt: één belletje vooraf kan veel discussie achteraf schelen.
5. Beter voorkomen dan genezen
Surseance- en faillissementssituaties lijken soms acuut, maar de meeste problemen bouwen zich op. Daarom hameren we in onze blogs regelmatig op preventie: beter voorkomen dan genezen.
Wie tijdig schakelt, heeft vaak meer opties: herstructureren, afspraken herijken, risico’s contractueel afdekken, of (als dat echt nodig is) gecontroleerd afbouwen. En voor leveranciers geldt hetzelfde: hoe eerder je je positie veiligstelt en je dossier op orde brengt, hoe sterker je staat – in onderhandelingen én als het toch tot een faillissement komt.
6. Tot slot: bel even voordat je levert (of voordat je reageert)
De situatie bij Fonq laat vooral zien hoe snel onrust ontstaat als “surseance” en “faillissement” door elkaar worden gehaald. Surseance is geen faillissement, maar het is wel een fase waarin zakelijke keuzes extra scherp moeten worden gemaakt.
Heb jij als leverancier, verhuurder of ondernemer te maken met een klant in surseance – of merk je dat een belangrijke afnemer in zwaar weer zit? Bel of mail gerust. Met een korte, praktische scan brengen we je positie in kaart en krijg je meteen een helder stappenplan.
Voorkom dat een levering van vandaag een incassoprobleem van morgen wordt.
Claire Bergmans
Advocaat