Bescherming van de beschrijvende handelsnaam

De handelsnaam is de naam waarmee een ondernemer of een onderneming naar buiten treedt. Voor ondernemers is het erg aantrekkelijk een handelsnaam te kiezen die aanduidt welke diensten het bedrijf aanbiedt. Denk hierbij aan Bloemenwinkel BV voor een onderneming die bloemen verkoopt of Fietsenwinkel.nl voor een onderneming die fietsen verkoopt. Maar wat is het gevaar van deze ‘beschrijvende’ handelsnaam? Wordt deze beschermd door een intellectueel eigendomsrecht? Jeroen Sprangers legt het uit.

Handelsnamen worden beschermd door de Handelsnaamwet (Hnw). Artikel 5 Hnw verbiedt een onderneming het voeren van een handelsnaam die eerder door een andere onderneming is gebruikt. Dit artikel beoogt tegen te gaan dat het publiek ondernemingen met elkaar verward. Wordt de puur beschrijvende handelsnaam dan ook beschermd? Is het dus zo dat ‘Bloemenwinkel BV’ uit Groningen in strijd met de Handelsnamenwet handelt als er al eerder een ‘’Bloemenwinkel BV’’ bestond in Amsterdam? In het Parfumswinkel-arrest oordeelde het Hof Den Haag dat louter beschrijvende handelsnamen alleen beschermd worden als er naast verwarring ook sprake is van bijkomende omstandigheden.

Het Hof meent dat de louter beschrijvende handelsnaam vrij voor gebruik moet blijven voor ondernemers. Het zou bijvoorbeeld apart zijn dat als een onderneming in Winschoten zich ‘Bloemenwinkel BV’ noemt, zij een alleenrecht krijgt op deze handelsnaam in de regio of zelfs in heel Nederland. Dit zou voor een bloemenverkoper in Den Haag betekenen dat zij de handelsnaam ‘Bloemenwinkel BV’ niet mag gebruiken. De rechter heeft dergelijke situaties willen tegengaan.

Het is overigens wel van belang dat de beschrijvende handelsnaam beschrijvend is in relatie tot de aangeboden producten of diensten. We kennen het voorbeeld van de Vakantiemakelaar, daarvan werd geoordeeld dat het niet beschrijvend is in relatie tot de aangeboden diensten. De aangeboden diensten waren in dit geval het aanbieden van woningen met een recreatief karakter.

Key-Light vs. We-Light

Voor bescherming van de louter beschrijvende handelsnaam is dus enkel (het gevaar voor) verwarring niet voldoende. Er zal ook sprake moeten zijn van bijkomende omstandigheden. Maar wat zijn deze bijkomende omstandigheden? In een kort geding tussen Key-Light en We-Light zien we een voorbeeld van deze bijkomende omstandigheden.

In deze zaak voerde het bedrijf Powerlight International onder de handelsnaam Key-Light een onderneming in verlichtingsartikelen. De voormalig salesmanager van Key-Light besloot vervolgens ook een onderneming in verlichtingsartikelen te starten onder de handelsnaam We-Light. Key-Light spande een kort geding aan tegen We-Light en vorderde dat We-Light het gebruik van zijn handelsnaam moest staken.

De rechter oordeelt hier dat We-Light onrechtmatig handelt. Zij besloot hiertoe doordat de ondernemingen auditief overeenstemden en de eigenaar van We-Light vijftien jaar in dienst was geweest bij Key-Light. In die periode had hij een omvangrijk klantenbestand opgebouwd, waardoor er voor relaties verwarring zou kunnen ontstaan tussen We-Light en Key-Light. De rechter oordeelde dan ook dat We-Light met onmiddellijke ingang van het vonnis zijn handelsnaam gestaakt moest houden. Een dergelijke vorm van onrechtmatige concurrentie kan dus worden aangemerkt als een bijkomende omstandigheid waardoor deze beschrijvende handelsnaam wel beschermd kan worden.

mesologiezwolle.nl vs. mesologie-zwolle.nl

Een ander voorbeeld van bijkomende omstandigheden zien we in de zaak Mesologie Zwolle. Hier stond eiser met domeinnaam mesologiezwolle.nl tegenover gedaagde die mesologie-zwolle.nl als domeinnaam voerde. In dit kort geding bepaalde de rechter dat er sprake was van bijzondere omstandigheden. In zijn oordeel betrok hij ten eerste de volledig identieke domeinnaam, de aard van de onderneming en de plaats van vestiging. Ook werd het risico op het lekken van persoonsgegevens en verstoorde communicatie meegenomen door de rechter. Dit alles leidde ertoe dat de rechter in dit geschil bijkomende omstandigheden constateerde. Mesologie-zwolle.nl handelde dus onrechtmatig en moest exploitatie van haar website staken. Naast onrechtmatige concurrentie kunnen dus overwegingen als hierboven worden betrokken in de beoordeling of er al dan niet sprake is van bijzondere omstandigheden.

Moeten er dan altijd bijkomende omstandigheden worden aangevoerd voor de bescherming van een louter beschrijvende handelsnaam? In bepaalde gevallen is alleen de verwarring tussen de eerdere en de latere handelsnaam al voldoende. Er moet dan sprake zijn van inburgering of een grote originaliteit van de eerdere handelsnaam.

Bij inburgering zal de handelsnaam in de gehele Benelux bekend moeten zijn. Dit kan worden aangetoond met een marktonderzoek waarbij het marktaandeel van de betrokken partij onderzocht wordt. Is onderneming ‘Bloemenwinkel BV’ uit Amsterdam een bekend bedrijf dat al decennia actief is op de markt en een gigantisch marktaandeel heeft dan zou het voeren van de handelsnaam ‘Bloemenwinkel BV’ door een jonge ondernemer uit Groningen strijdig zijn met de Handelsnaamwet. Bij de tweede situatie moeten we denken aan een beschrijvende naam die een grote creativiteit vertoont zoals Kleertjes.com. Vaak zal een naam met grote creativiteit echter niet louter beschrijvend zijn. Voor de praktijk is de tweede situatie dan ook minder van belang.

Conclusie

Uit voorgaande kunnen we de conclusie trekken dat bescherming van louter beschrijvende handelsnamen gering is. Voor bescherming is niet alleen verwarring nodig, maar moet ook worden aangetoond er bijkomende omstandigheden zijn. Aan bijkomende omstandigheden kan alleen voorbij worden gegaan als er sprake is van inburgering of grote originaliteit van de handelsnaam. Het voeren van een louter beschrijvende handelsnaam is dus zeer risicovol, de Handelsnaamwet beschermt de beschrijvende handelsnaam maar in beperkte mate.

sprangers@rein.nl 06 55 38 21 03
Delen: