DE CONCURRERENDE OVERHEID: WAT NU?

De overheid concurreert steeds vaker met bedrijven. Denk daarbij aan de afdeling groenvoorziening die ook particuliere klussen tegen een schappelijk tarief oppakt en de exploitatie van een fietsenstalling, terwijl er ook particuliere fietsenstallingen zijn. En wat te denken van goedkope fitness in de gemeentelijke sporthal, terwijl er ook al een sportschool is? Dat is toegestaan. De overheid moet zich echter wel aan regels houden om oneerlijke concurrentie te voorkomen. Vanaf 1 juli 2014 dienen alle activiteiten in overeenstemming te zijn met de nieuwe regels van de Wet Markt en Overheid. In dit artikel wordt uitgelegd wat voor mogelijkheden dit biedt voor ondernemers en wat de gevolgen zijn voor overheden.

Overheden concurreren al jaren met bedrijven. Dit leidt soms tot grote ergernissen bij ondernemers. Overheden kunnen meestal scherper concurreren dan ondernemers dat kunnen. Ze kunnen zich goedkoop aanbieden, omdat ze niet alle kosten doorberekenen (‘de sporthal staat er toch al’). Daarnaast hebben ze vanuit hun publieke taak toegang tot informatie die niet toegankelijk is voor hun concurrenten. Bovendien zitten ze bij het verdelen van overheidsopdrachten op de eerste rij.

 

De Wet Markt en Overheid kent vier gedragsregels:

  1. de overheid moet alle kosten doorberekenen;
  2. er mag geen gebruik worden gemaakt van exclusieve gegevens;
  3. overheidsdiensten mogen niet worden bevoordeeld, en
  4. er mag geen functievermenging zijn van publieke taken en economische activiteiten.

 

Van de bovenstaande regels zijn drie sectoren uitgezonderd, namelijk het onderwijs, de publieke omroep en sociale werkplaatsen. Die sectoren hebben hun eigen regels voor economische activiteiten.

 

Het meest interessant is de regel dat de overheid alle kosten moet doorberekenen bij het uitoefenen van economische activiteiten. Wanneer de overheid dus een sporthal exploiteert, moet de overheid berekenen wat de kosten daarvan zijn en deze minimaal in rekening brengen bij de afnemer.

 

Wanneer de overheid zich niet aan de gedragsregels houdt, kan een belanghebbende daartegen actie ondernemen. Allereerst kan men een klacht indienen bij de organisatie waar hij of zij problemen mee heeft. Ook kan men met de klacht over oneerlijke concurrentie terecht bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM), die de gedragsregels handhaaft. De ACM kan dan een onderzoek instellen naar concurrentievervalsing. Als de ACM vaststelt dat de wet wordt overtreden, kan zij een last onder dwangsom opleggen. Tot slot kan een belanghebbende de rechter verzoeken of hij het handelen in strijd met de gedragsregels wil verbieden.

 

Een belangrijke uitzondering op de werking van de gedragsregels is de uitzondering van het algemeen belang. Economische activiteiten en bevoordelingen die plaatsvinden in het algemeen belang zijn uitgezonderd van de gedragsregels. Daarvoor is wel vereist dat de gemeenteraad een besluit neemt, waarin de raad vaststelt dat er sprake is van een algemeen belang. De raad moet dit uiteraard ook motiveren. Tegen dit besluit kan een belanghebbende in bezwaar gaan. Dit moet wel binnen de gebruikelijke bezwaartermijn.

 

De ACM heeft het toezicht op de naleving van de wet als speerpunt aangemerkt. Uit onderzoek blijkt dat de gemeentes nog weinig afweten van de nieuwe gedragsregels en zich er vaak ook niet aan houden.

 

Kortom, er is nog genoeg werk aan de winkel voor overheden om aan de nieuwe regels te voldoen. Ondernemers krijgen door nieuwe wet meer mogelijkheden om op te treden tegen oneerlijke concurrentie door overheden. Benieuwd naar de mogelijkheden? Bel of mail Mirjam Litjens op 0592 345 188 oflitjens@rein.nl. Mirjam is gespecialiseerd in dit onderwerp en gaf op 16 januari 2014 een lezing bij een bijeenkomst van de Vereniging voor Sport en Gemeenten.

Ook interessant


Notice: Undefined offset: 0 in /srv/www/r/rein.nl/vhosts/www/htdocs/wp-content/themes/rein/partials/single/more-news.php on line 6

Notice: Trying to get property of non-object in /srv/www/r/rein.nl/vhosts/www/htdocs/wp-content/themes/rein/partials/single/more-news.php on line 6
KVK: 01140349 BTW-nummer: 801625439B01